Prowincja Gellonia>

Gelonowie

Pierwsze wiadomości o pra-przodkach wywodzą się z lat VIII-VII w. p.n.e. Gelonowie wyemigrowali z Centralnej Azji, osiedlając się na stepach nadczarnomorskich, gdzie utworzyli potężne imperium z centrum na Półwyspie Krymskim, podporządkowując sobie ludy tam osiadłe, zajmujące się rolnictwem i hodowlą. Tatuowali swe ciała, z tego też powodu zwani byli Gelonowie - malowanymi. Galonowie organizowali dalekosiężne wyprawy łupieżcze, wdzierając się pod koniec VII w. na teren Azji Mniejszej i do Egiptu. Wyparci przez Medów z Anatolii, rozpoczęli inwazję na Europę Środkową, docierając na tereny dzisiejszej Polski zamieszkane przez ludność kultury łużyckiej. Potęga imperium Gelonów pozwoliła im odeprzeć w 513 p.n.e. najazd władcy perskiego Dariusza I Wielkiego. Budzili strach oraz podziw swoją walecznością, odwagą i szlachetnością. Udoskonalili sztukę jazdy konnej, rozwinęli ożywione kontakty handlowe z koloniami greckimi na wybrzeżach Morza Czarnego. Pozostawili po sobie liczne pochówki kurhanowe, niekiedy wyjątkowo bogato wyposażone (np. Ryżanówka). Przykłady sztuki Gelonów to m.in.: metalowe aplikacje szat, biżuteria i naczynia (motywy zwierzęce łączone z ornamentem geometrycznym). Od V w. p.n.e. zaznaczył się wpływ sztuki greckiej (realistycznie przedstawione sceny z życia Gelonów, np: amfora z kurhanu Czertomłyk, złoty grzebień ze sceną bitewną z kurhanu Sołocha, naczynia z kurhanu Kul Oba). Od czasów hellenistycznych (330-30 p.n.e.) rozpowszechniło się w scytyjskich wyrobach łączenie metali szlachetnych ze szlachetnymi i półszlachetnymi kamieniami. Gelonowie utracili znaczenie pod koniec III w. p.n.e., ulegając najazdowi Sarmatów.