Rozmiar: 87746 bajtów

 



Suseł

Suseł perełkowany - gatunek będący reliktem fauny stepowej, jest coraz rzadziej spotykanym zwierzęciem. Susły zasiedlają głównie stepy Ostatnio obserwuje się coraz wyraźniejsze zmiany siedliskowe, związane głównie z intensyfikacją rolnictwa i rozwojem infrastruktury przemysłowej.. Zwierzęta zasiedlają tereny o charakterze stepowym i tworzą często bardzo liczne kolonie, gdzie każdy osobnik zamieszkuje swoją norę. W odpowiednich warunkach, tj. na znacznych przestrzeniach o powierzchniach od kilku do kilkunastu hektarów, przy dostatku pokarmu i w warunkach dostatecznego bezpieczeństwa, suseł tworzy zwarte kolonie, gdzie liczba osobników może sięgać nawet kilku miesięcy. W przypadku gdy trafi on na odpowiednie warunki siedliskowe, ale na małym, ograniczonym terenie ( miedze, drogi polne, małe wygony), zamieszkuje w tak zwanych koloniach śródpolnych, których liczebność wynosi kilkadziesiąt osobników. Przemieszczanie się i zasiedlanie nowych terenów przez susły jest ograniczone głównie naturalnymi przeszkodami terenu, jak: rzeki, mokradła, lasy, czy tereny zurbanizowane i przemysłowe. Suseł perełkowany należy do rzędu gryzoni, rodziny wiewiórkowatych i jest podobny do wiewiórki, czy chociażby świstaka. Różni się od nich między innymi kształtem uszu, ogona i kolorem sierści. Jest drobnym zwierzęciem, mającym torby policzkowe, małe uszy i krótki, puszysty ogon. Długość ciała dorosłego osobnika waha się od 18 do 23 cm ( ogon od 2,5 do 5,5 cm), natomiast waga wynosi od 170 do 375 g. suseł jest jednym z niewielu zwierząt o tak specyficznym ubarwieniu sierści, na której biało zakończonej włosy ościste tworzą wyraźnie szeregi białawych perełek będącym znakiem rozpoznawczym gatunku. Jednym z najważniejszych dla susła warunków swobodnego życia jest obok dostatku pożywienia, szerokie pole obserwacji, które pozwala uniknąć ataku naturalnych wrogów tego zwierzęcia. Tchórz stepowy, koty , psy, oraz ptaki drapieżne ( myszołów, jastrząb) często pojawiają się w pobliżu i na terenie suślej kolonii, gdzie polują zarówno z powietrza, jak i ziemi. Możliwość obserwacji we wszystkich kierunkach jest ściśle uzależniona od pozytywnych działań człowieka, tzn. jego normalnej gospodarki na pastwiskach w formie wypasu krów i owiec oraz koszenia trawy i zbierania siana. Jednak samo szerokie pole obserwacji susłom nie wystarczy, aby uniknąć spotkania z groźnym drapieżnikiem. Jeszcze ważniejszy jest doskonale rozwinięty zmysł wzroku dający możliwość szybkiej ucieczki. Również barwy ochronne futra nie pozwalają na łatwe wyśledzenie tego zwierzęcia na tle roślinności, a wydeptane w trawie ścieżki prowadzą najkrótszą drogą do którejś z bezpiecznych kryjówek. Susły prowadzą naziemny tryb życia, budując swoje "domy" pod ziemią w postaci nor. Schronienie, a zarazem sypialnia i miejsce opieki nad młodymi, to komora gniazdowa, znajdująca się na głębokości nawet do 1 m. Prowadzi do niej pionowe wejście zwane studzienką, a następne krótki korytarzyk. Zwierzęta te mogą zajmować stare nory, ale najczęściej kopią nowe. Budowa suślego schronienia nie jest prosta. Początkowo zwierzę wkopuje się ukośnie wypychając ziemię na zewnątrz, by następnie rozszerzyć korytarz w formę komory. Później drąży pionową studzienkę w górę do powierzchni, zasypując jednocześnie ukośną norę. Od tej chwili wejściem i wyjściem do suślego domu jest tylko pionowa studzienka. Raz w roku samica susła rodzi młode, które spędzają w gnieździe pierwszy miesiąc swojego życia pod opieką matki. Po pewnym czasie młode coraz częściej wychodzą z nor poznając otaczający je świat, a gdy potrafią już samodzielnie zdobywać pokarm, matka przestaje się nimi opiekować. Dobre warunki siedliskowe dla tego zwierzęcia to również dostatek pokarmu. Są nim przede wszystkim nasiona oraz rośliny zielne, stanowiące podstawę pożywienia. Intensywnie żeglując suseł gromadzi zapasy tłuszczu na okres zimy. Temperatura otoczenia reguluje większość procesów życiowych susła tj. czas godów, rozrodu, czy chociażby zimowego snu. Nie bez podstaw susła nazywamy obok niedźwiedzia największym śpiochem, bo pod koniec września, a najpóźniej na początku października zapada on w sen zimowy trwający około sześciu miesięcy. Zwierzątko to znajdzie się w stanie hibernacji naturalnej (snu zimowego), gdy temperatura otoczenia spadnie poniżej 10oC. Następuje wtedy znaczne zmniejszenie ciepłoty ciała, zwolnienie pracy serca, płuc, nerek i innych narządów wewnętrznych. Zjawisko to jest przedmiotem badań z myślą o wykorzystaniu go w medycynie.


Świstak

Świstak ma masywną i zaokrągloną sylwetkę. Ciało pokryte jest gruba warstwą futra. Składają się na nie dwa typy włosów: długie i rzadkie włosy okrywowe oraz krótki, ciemny i bardzo gęsty tzw. podszerstek. Odcień futra zmienia się wraz z ruchem zwierzęcia. Każdy włos ma cztery strefy kolorystyczne: czarna - najbliżej ciała, potem rude, znów czarne i na końcach beżowe (świstak alpejski). Sierść może mieć rudy kolor na grzbiecie i płowy na brzuszku. Niektóre osobniki bywają całkiem czarne (taka czarna owca wśród świstaków ;-)) lub białe (albinosy). Futro młodych jest bardziej szare i nieco ciemniejsze niż u osobników dorosłych. Zwierzęta te linieją raz do roku, na wiosnę lub na początku lata. Łapki tylne mają długie i mocne, przednie nieco krótsze. Oko świstaka ma dość szczególną budowę. Siatkówka zawiera tylko czopki, które są efektem przystosowania świstaka do dziennego trybu życia. Zwierzę doskonale spostrzega ruch i ma bardzo szerokie pole widzenia. Świstak ma również doskonale wykształcony zmysł słuchu. Niebagatelną rolę w jego życiu odgrywa również węch; zwierzę regularnie używa gruczołów policzkowych i okołoodbytowych Dwie pary siekaczy świstaka, jedna górna i jedna dolna, rosną przez całe życie Zwierzęta te spędzają wiele czasu na zabawach i gonitwach, zajadając się roślinami i owadami, których mają wokół siebie pod dostatkiem. Obżerając się niemożliwie zbierają przez cały letni sezon grubą warstwę tłuszczu. A kiedy na jesień robi się zimno i nieprzyjemnie, świstak sprytnie zaszywa się w swojej norce i zapada w głęboki sen zimowy.


Przepiórka

Przepiórka, ptak wędrowny z rodziny bażantowatych występujący w kilku podgatunkach,. Występuje na podmokłych łąkach i bagnach oraz na polach uprawnych (szczególnie lubi proso, koniczynę i lucernę). Ogólnie rzecz biorąc przepiórka preferuje tereny otwarte z gęstą roślinnością nie przekraczającą 1 m wysokości, unika natomiast nagich obszarów. Upierzenie przepiórki jest brązowoszare z dodatkiem żółtego. Na grzbietowej, ciemnej stronie ciała biegną podłużne płowe smugi. Nad okiem znajduje się kremowa brew, pod którą biegnie biała pręga. Podgardle jest białe. U samca na podgardlu znajduje się czarna plama, odróżniająca go od samicy. Przepiórka osiąga długość ciała ok. 19 cm, rozpiętość skrzydeł 34-36 cm i wagę ok. 70-140 g. Ptaki te żywią się pokarmem roślinnym (w tym nasionami traw i chwastów) oraz zbieranymi z ziemi drobnymi bezkręgowcami (pająkami, chrząszczami, pluskwami itp.).Przepiórki gnieżdżą się na ziemi pod osłoną roślinności. Gniazdo jest dołkiem w ziemi, wyścielonym trawą; budową gniazda zajmuje się samica. W maju lub czerwcu samica składa 8-13 jaj, które sama wysiaduje przez 17-20 dni. Pisklęta (zagniazdowniki) uzyskują całkowitą samodzielność po ok. 50-70 dniach. Przepiórki wyprowadzają 1 lęg w roku.


Bażant

Są to ptaki zazwyczaj osiadłe, choć samce niekiedy mogą koczować.. Upierzenie samców: najczęściej zielona głowa z metalicznym połyskiem i dwoma małymi czubkami, wokół oczu naga czerwona skóra, na szyi biała obroża o różnej szerokości, rdzawo złote plecy z fioletowym połyskiem (pióra jasno zakończone), Pstre barki z łuskowym rysunkiem, przód brązowoczarny z połyskiem (pióra szaro zakończone), brzuch czarny, ogon żółtobrunatny z czarnym pręgowaniem, znacznie wydłużony. Samica jest mniejsza od koguta i ma nieco krótszy ogon. Wierzch jej ciała jest popielatorudy o nieregularnym, poprzecznym prążkowaniu, spód jaśniejszy prawie bez plam. Stosunkowo często występują osobniki ciemniejsze z przewagą barwy zielonej, fioletowej lub brunatnej. Na nogach bażantów występują ostrogi, a stopy zakończone są trzema palcami. Kogut ma długość około 85-95 cm łącznie z ogonem, którego długość wynosi około 50 cm; Rozpiętość skrzydeł wynosi do 75 cm. Waga bażanta wynosi 800-1500 g, przy czym kogut osiąga masę ok. 1,5 kg, a kura - ok. 1 kg. Bażant należy do ptaków, których byt w dużej mierze zależy od opieki hodowlanej (dokarmianie i tępienie szkodników), dlatego występuje przeważnie tylko tam, gdzie te warunki ma zapewnione.. Bażant żywi się nasionami zbóż i chwastów, jagodami leśnymi, zielonymi częściami roślin, korzonkami, mrówczymi jajami oraz owadami. Zjada także ślimaki, dżdżownice, larwy różnych owadów, a także stonkę ziemniaczaną. Żeruje w ciągu dnia, noc spędza na drzewie lub w krzakach. Poza okresem lęgowym bażanty żyją w stadach.Bażanty gnieżdżą się na ziemi. W maju-czerwcu kura składa 8-15 oliwkowozielonych jaj, które wysiaduje sama przez 23-28 dni. Młode są zagniazdownikami i po kilku godzinach już swobodnie poruszają się, a w drugim tygodniu próbują latać. Pisklęta pozostają pod opieką kury jeszcze przez ok. 2 miesiące. Bażanty wyprowadzają 1 lęg w roku.


Kuropatwa

U tych ptaków występuje słabo zaznaczony dymorfizm płciowy w ubarwieniu. Upierzenie głowy i karku jest oliwkowoszare, wierzchu ciała - szarobrunatne ze słabo zaznaczonymi rdzawymi i czarnymi poprzecznymi pręgami. Kuropatwy mają rude policzki, sterówki rdzawo brązowe (środkowa para szarobrunatna), lotki płowe z rdzawymi plamami. Na barkach i skrzydłach znajdują się niewielkie podłużne białe plamy. Spód i boki ciała kuropatw są szare z delikatnym, falistym rysunkiem, na bokach ciała występują pionowe, szerokie rdzawe pręgi. Na białym brzuchu kuropatwy mają rdzawą plamę w kształcie podkowy, która u samic jest mniej wyraźna i często nie ma wyraźnie podkowiastego kształtu. Za oczami występuje naga, brodawkowata skóra, szczególnie widoczna w okresie godów. Dziób kuropatwy jest krótki, niebieskawo-szary. Kuropatwa ma długość ciała ok. 30 cm, (w tym ogon 8 cm), rozpiętość skrzydeł ok, 45 cm i masę 320-450 g. Żywi się głównie nasionami chwastów, traw, ziół, i zbóż (bardzo lubi ziarno prosa, gryki i pszenicy), jagodami krzewów, a ponadto owadami, chrząszczami, gąsienicami i muchami. Kuropatwy jedzą również zieleninę: pączki roślin, małe listki, kapustę i koniczynę. Bardzo młode kuropatwy żywią się przede wszystkim owadami. W zimie kuropatwy zjadają oziminy zbóż. Ptaki te nie piją wody - wykorzystują jedynie wilgoć zawartą w pokarmie. Poza okresem lęgowym kuropatwy żyją w stadach. Kuropatwa zakłada gniazdo w zagłębieniu ziemi na łące lub w polu zasianym koniczyną, rzepakiem lub zbożem. W maju-czerwcu kura składa 10-20 brunatnooliwkowych jaj, które wysiaduje przez 23-25 dni. Pisklęta są zagniazdownikami. Pełną dojrzałość osiągają po 5-6 miesiącach.


Zając

Tułów zająca jest wydłużony, klatka piersiowa wysoka, lecz bardzo wąska, a kręgosłup giętki. Silne tylne nogi (skoki) są mocno rozwinięte, dwukrotnie dłuższe od przednich. Przednie skoki mają po pięć palców, tylne po cztery palce, wyposażone w mocne pazury. Dolna strona stóp obrośnięta jest gęstymi włosami; tworzącymi rodzaj szczotki. Wielkie stojące uszy (słuchy) zająca są bardzo ruchliwe, a zwierzę może poruszać nimi we wszystkich kierunkach. Słuchy są ważną cechą rozpoznawczą wszystkich trzech gatunków zającowatych występujących w naszym kraju.. Charakterystyczna dla zająca jest głęboko w poprzek dzielona górna warga. Na końcu pyszczka występują długie włosy czuciowe. Sierść (turzyca) zająca składa się z gęstego i wełnistego podszycia oraz dłuższych, mocniejszych włosów pokrywowych. Na spodniej części ciała włosy są koloru białego, na bokach ciała - białe z rudawymi końcami, na stronie grzbietowej ciała są szare z żółtordzawym zakończeniem i ciemnobrunatną podstawą. Gdzieniegdzie spotkać można także włosy czarne. Na tylnej części grzbietu i na udach występuje lekki srebrzysty nalot. Mieszanina tych odcieni barw daje wierzchniej części kożucha zająca kolor ziemisty. Brzuch, podgardle i wewnętrzna strona nóg są białe. Krótki i dobrze owłosiony ogon (omyk) z wierzchu jest czarny, a od spodu biały. Nieraz występuje też mała biała plamka na czole, zwłaszcza u zajęcy młodych. Uzębienie składa się z 28 bezkorzeniowych zębów rosnących przez całe życie. Zając odżywia się wyłącznie pokarmem roślinnym. W skład jego jadłospisu wchodzi większość roślin uprawnych w różnej postaci, trawy i rozmaite zioła, pączki, młode pędy, a także kora grubszych gałęzi i pni drzew oraz krzewów, ponadto niektóre owoce, nasiona oraz grzyby. Pełna dzienna dawka żywieniowa zająca wynosi 800-1000 g świeżej masy Zając w zasadzie nie pije wody. Wystarcza mu woda zawarta w pokarmie oraz kropelki rosy lub deszczu na roślinach Zające mogą osiągnąć dojrzałość płciową już w pierwszym roku życia. Minimalny okres niezbędny do osiągnięcia tej dojrzałości i przystąpienia do rozrodu wynosi u samic 7 miesięcy, u samców zaś 5-6 miesięcy. Zając przez 10 miesięcy w roku wykazuje fizjologiczną zdolność do rozmnażania się. Przerwa występuje jedynie w październiku i listopadzie, kiedy w najądrzach samców brak jest plemników. W zależności od warunków atmosferycznych danego roku ruja (parkoty) zaczyna się w styczniu lub lutym i trwa do sierpnia-września. Czas trwania ciąży u zająca można określić na 40-43 Samica rzuca w roku 3 lub 4 mioty, w odstępach około dwóch miesięcy. Łączna liczba urodzonych przez jedną samicę wynosi średnio 7,4 młodych. Liczba młodych w miocie waha się od 1 do 6. W pierwszym wczesnowiosennym miocie rodzą się zazwyczaj tylko jedno lub dwa młode. Im starszy zając, tym większa średnia wielkość miotów. Okres laktacji trwa do 30 dni. Młode karmione są mlekiem raz na dobę pod osłoną ciemności


Myszołów

Długość ciała: 50-57 cm. Średniej wielkości ptak drapieżny o bardzo zmiennym ubarwieniu utrzymanym w różnych odcieniach brązu, często z jaśniejszym spodem ciała. Ogon i lotki pręgowane. W locie sylwetka dość zwarta o stosunkowo szerokich i niezbyt długich skrzydłach i dość krótkim ogonie. Najczęstszy ptak drapieżny w kraju, widywany zwykle jak czatuje na ofiarę z wysokiego posterunku. Często wypatrując zdobyczy zawisa na chwilę w powietrzu trzepocząc skrzydłami .Lęg to 2-4 białych, rdzawo nakrapianych jaj. Wysiadywanie 33-35 dni. Młode osiągają lotność po 50-55 dniach Pokarm stanowią małe ssaki, ptaki, płazy, gady, duże owady, dżdżownice.


Mysz Polna

Niewielki gryzoń z rodziny myszowatych, przedstawiciel rodzaju Apodemus, do którego zaliczają się także inne pospolite europejskie gryzonie, jak mysz zaroślowa i mysz leśna. Mysz polna zamieszkuje lasy i stepy Europy Wschodniej i dużą część palearktycznej Azji. Długość ciała bez ogona: 7,0-12,5 cm Długość ogona:6,4-8,9 cm Masa:15-39 g Ubarwienie: na grzbietowej części ciała sierść brązowa, z czarną pręgą wzdłuż kręgosłupa; strona brzuszna i łapy - białe. Cecha charakterystyczna: bardzo małe uszy, które odróżniają mysz polną od np. myszy leśnej


Jerzyk

Jerzyk Apus apus zaliczany jest do najlepszych lotników wśród krajowych ptaków. Swoim lotem i sylwetką bardzo przypomina jaskółki, jednak po chwili obserwowania zauważymy, że odróżnia go od nich wielkość i kolorystyka ubarwienia. Jerzyk jest zdecydowanie większy i, w przeciwieństwie do jaskółek, jednolicie czarno ubarwiony (dotyczy to zarówno samca jak i samicy). Jedynie na jego podgardlu znajduje się jasna plama, zwykle niewidoczna u latających ptaków. Ptaki młode, w odróżnieniu od rodziców, mają jasne czoło i zakończenia piór. Długie, sierpowate, ostro zakończone skrzydła, o rozpiętości 42-48 cm, i krótki, rozwidlony ogon, sprawiają, iż jerzyk stał się królem przestworzy, latającym szybko i zwinnie (w locie nurkowym osiąga prędkość do 200 km/h). Prowadzi prawie wyłącznie napowietrzny tryb życia, często przebywając na znacznych wysokościach. W locie zdobywa pokarm, pije wodę, odpoczywa, śpi, zbiera materiał na gniazdo, a nawet kopuluje. Jego nogi są małe i zupełnie nie przystosowane do chodzenia dlatego też nigdy nie siada na ziemi. Są za to bardzo dobrze przystosowane do czepiania się pionowych powierzchni. Głos jerzyka to ostre, przenikliwe wołanie brzmiące jak "sriii", Odżywia się wyłącznie małymi owadami chwytanymi w locie. Jego miejscem łowów są najczęściej parki i skupiska drzew, nad którymi lata wiele owadów. Nad zbiornikami wodnymi pojawia się głównie w chłodniejsze dni, gdzie równie chętnie poluje oraz pije wodę.


Sęp Płowy

Brak dymorfizmu płciowego. Naga głowa i szyja popielata, nieraz pokryta rzadkim miękkim puchem, poniżej kryza z jasnych piór. Wierzch ciała szaro-rudy, spód jaśniejszy. Lotki i sterówki czarne. Dziób i nogi sinoniebieskie. U osobników młodocianych brak kryzy, którą zastępują pojedyncze sterczące szare pióra. Szybuje na skrzydłach uniesionych w kształcie litery V. Jeden lęg w roku, w zniesieniu jedno jajo składane w lutym lub marcu. Jajo wysiadywane jest przez okres 48 do 50 dni. Pisklęta opuszczają gniazdo po około 3 miesiącach. Żywi się padliną.


Avatar Art - Tomasz mar. Chojnacki & Anna s.d. de Luna y Euskadi 2008